Nedir

Türk Bayrağı Tüzüğü

TÜRK BAYRAĞI TÜZÜĞÜ
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi: 25.1.1985, No: 85/9034
Dayandığı Kanunun Tarihi: 22.9.1983, No: 2893
Yayımlandığı R. Gazetesinin Tarihi: 17.3.1985, No: 18697

BİRİNCİ BÖLÜM
Kapsam ve Deyimler

Kapsam
Madde 1- Türk Bayrağının ve özel bayrakların standartları, Bayrağın hangi kumaşlardan yapılacağı, hangi kapalı yerlere konulacağı, nerelere fon olarak takılacağı veya asılacağı, kamu kurum ve kuruluşlarında ve bunlar dışındaki yerlerde ne zaman ve nasıl çekileceği, Bayrak çekilirken ve indirilirken yapılacak törene dair hususlar, kimlerin tabutlarına Bayrak örtülebileceği, ulusal geleneklere göre Bayrağın diğer kullanılma şekil ve yerleri ve Türk Bayrağı Kanununun uygulanmasına dair diğer esaslar bu Tüzükte gösterilmiştir.

Deyimler
Madde 2- Bu Tüzükte geçen deyimlerden;
Bayrak, Türk Bayrağı
Uçkurluk, Bayrağın, ipin geçeceği, beyaz kumaştan, Bayrak enince yapılmış bölümü,
Uçum kenarı, Bayrağın uçkurluk karşısına gelen kenarı
Üst kenar, çekildiği zaman Bayrağın üste gelen kenarı,
Alt kenar, çekildiği zaman Bayrağın alta gelen kenarı,
Uçkurluk dış kenarı, uçkurluğun direğe gelen kenarı,
Uçkurluk iç kenarı, uçkurluğun kumaşa dikilen kenarı,
En Bayrağın üst ve alt kenarları arasındaki uzaklık,
Boy, uçkurluk dış kenarıyla uçum kenarı arasındaki uzaklık,
Bayrak merkezi, Bayrak dikdörtgeninin köşegenlerinin kesiştiği nokta,
Bayrak ekseni, Bayrak merkezinden üst ve alt kenarlarına paralel olarak geçtiği farz edilen çizgi, anlamına gelir.

İKİNCİ BÖLÜM

Bayrağın Kumaşı, Standartları ve Direği

Bayrağın kumaşı
Madde 3- ( Değişik: 17/7/1995-95/7075 K.)
Bayrak, 4.üncü maddede belirtilen standartlarda, al zemin üzerine beyaz ay yıldız konmak suretiyle aşağıda gösterilen kumaşlardan yapılır.

TÜZÜKLER, KASIM 1995
1- % 100 naylon
2- % 100 polyester
3- % 50 ipek + % 50 yün
4- % 50 ipek + % 50 naylon veya polyester,

3 veya 4 numaralarda belirtilen kumaşlardan yapılan bayraklar özel hallere münhasırdır.

B) Al ve beyaz renklerin kodları aşağıda gösterilmiştir.

1) Al rengin koordinatları;
Parlaklık (aydınlık) = 27,5
Kırmızılık - yeşillik = 44,8
Sarılık - mavilik = 15,6

olarak ve en çok 3 NBS renk farkı kabul edilir.

2) Ay yıldızın beyazlığı 460 nanometre dalga boyundaki yasıma yüzdesinin iki katıyla 620 nanometre dalga boyundaki yansıma yüzdesinin farkı ipek ve sentetik karışımı kumaşlarda en az % 15, diğerlerinden az % 60 olmalıdır.

Bayrağın yapımında kullanılacak kumaş ve maddelerle ilgili ayrıntılar mecburi Türk Standardında gösterilir.

Bayrak üreten işletmeler T.S.E. belgesi almak zorundadır.

Bayrağın standartları
Madde 4- Bayrak, aşağıda gösterilen standartlara göre yapılır : (Ek : 1)

A) Bayrağın boyu eninin bir buçuk katıdır,
B) Ay ve yıldızın meydana getirilmesi için çizilen çemberin merkezleri eksen üzerinde bulunur,
C) Ay, ve dış çemberlerinin birbirinin kesmesinden meydana gelir,
D) Ayın dış çemberinin çapı, bayrak eninin yarısına eşittir. Merkezi, uçkurluğunun iç kenarından bayrak eninin yarısına eşit uzaklıktadır,
E) Ayın iç çemberinin çapı, Bayrak eninin onda dördüne doğru bayrak eninin 0,0625 katı uzaklıktadır,
F) Ayın ağzı uçum yönüne bakar,
G) Yıldız, çapı bayrak eninin dörtte birine eşit olan ve beş eşit parçaya bölündüğü farz edilen bir çemberin bölüşme noktaları birer atlanarak meydana getirilir, yıldızın uçlarından biri, Bayrak ekseniyle ayın iki ucundan geçtiği farz edilen çizginin kesiştikleri nokta arasındaki uzaklık, Bayrak eninin üçte birine eşittir,
H) Uçkurluğun genişliği, Bayrak eninin otuzda biridir.

Bayrağın ebadı
Madde 5- Bayrağın eni, 50 santimetre veya katlarıdır.
Eni, 750 santimetreye kadar olan Bayrakların standartları, Tüzüğü ekli çizelgede gösterilmiştir.

Binek taşıtlarına çekilecek Bayrağın ebadı 20 x 30 santimetre.

Bayrağın büyüklüğü, çekileceği binaların ve deniz taşıtlarının büyüklüğüyle mütenasip olacaktır. Şiddetli rüzgârlı ve yağmurlu günlerde daha küçük ebatta Bayrak çekilebilir.

Bayrak direği
Madde 6- Bayrak, ağaç veya madenden yapılmış, yuvarlak bir direğe çekilir.
Direğin üst ucunda, içinde Bayrak ipinin geçmesine yarayan bir makara olan, yassı, yuvarlak ve direğin kalınlığıyla orantılı bir tepelik bulunur.

Direk, çekilecek Bayrak eninin en az iki katı boyunda ve en sert havalarda kırılmayacak ve bükülmeyecek sağlamlıkta olacaktır.

Yere dikilecek direğin yüksekliği, en az üç metre olacak ve Bayrak uçum alt ucunun yere sürünmesine imkân vermeyecektir.

Ağaçtan yapılmış direkler, kendi renginde cilalı veya beyaz yahut cevizi renkte boyalı, madenden yapılmış direkler, beyaz yahut bronz renkte veya ağaç rengine boyalı yahut galvanize edilmiş olacaktır.

Bayrak direğinin konulması
Madde 7- Bayrak direğinin nerelere ve nasıl konulacağı ve Bayrağın bunlara nasıl çekileceği aşağıda gösterilmiştir:

A- Binalarda, en yüksek yere veya binanın ön yüzünün veya bu yüzdeki balkonun yahut benzer çıkıntılı yerin tam ortasına dikey olarak konulacak direğe, bu mümkün değilse, alt ucu yoldan geçenlere dokunmayacak yükseklikte, ön yüzün ortasına veya binanın en gösterişli yerene, bina yüzüyle direk arasında en çok 45 derecelik açı yapacak şekilde eğik olarak konulacak direğe, bu da mümkün değilse, binanın giriş önünde veya tören alanında 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasına uygun olarak yapılmış direğe,

B- Deniz araçlarının, limanda, varsa arka direklerine, seyirde, denizcilikteki usullere göre, Bayrak çekilmesi gereken direklerine bağlı gize veya direğe, yelkenli gemilerin randa yelkeninin çördek yakalarına,

C- Binek taşıtlarında, sağ ön tarafa dikey olarak konulacak küçük direğe,


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Bayrağın Çekilmesine ve İndirilmesine dair Esaslar

Çekilme ve İndirilme zamanı
Madde 8- Bayrak saat 08.00’de günün bu saatte ağarmadığı hallerde gün ağardığında çekilir, gün batımın da indirilir.

( Değişik. 2/3/1995 – 95/6649 K. ) Bayrak, milli bayram, genel tatil ve hafta tatili günlerinde tatilin başladığı saatte, günü bu saatten evvel kararması halinde ise gün batımın da çekilir, tatil süresince çekil bırakılır, tatil sonunda gün batımın da indirilir.

Bayrak yırtılmasına, ipinin veya makarasının kopmasına sebep olabilecek rüzgârlı havalarda indirilebilir.

Sürekli bayrak çekilecek yerler
Madde 9- Aşağıda yazılı resmi daire ve kuruluşların bayrakları sürekli çekili kalır:
A) Türkiye Büyük Millet Meclisi
B) Anıtkabir
C) Polis, jandarma, hudut gümrük muhafaza, karayollarıyla, hudut kapıları.

Her gün Bayrak çekilecek yerler
Madde 10- Aşağıda yazılı resmi daire ve kuruluşlarla deniz araçlarına her gün Bayrak çekilir:
A) Cumhurbaşkanlığı,
B) Hükümet konakları,
C) Limanda, demirli veya seyir halinde bulunan makineli büyük ve küçük her çeşit deniz araçlarıyla Devlet işlerinde kullanılan makinesiz deniz araçları

Seyir halinde bulanan gemiler, geceleri Bayraklarını çekili bırakabilirler.

TÜZÜKLER, MAYIS 1995
Milli Bayram, genel tatil ve hafta tatilinde Bayrak çekilecek yerler

Madde 11- Milli Bayramlar, genel tatil ve hafta tatili günlerinde Bayrak çekilecek yerler aşağıda gösterilmiştir:

Resmi daireler,

Bağımsız bölükler ve daha üst askeri karargâhlar,

Kamu kurum ve kuruluşlarıyla kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, siyasal partiler, fabrikalar, işletmeler, Milli kuruluşlar.

Müsaade ile Bayrak çekilmesi veya konulması

Madde 12- 11 inci madde de sayılan günler, kurtuluş ve Atatürk’ü anma günleri dışında, Bayrak çekilmesi veya konulması mahalli mülki amirinin müsaadesine bağlıdır.

Ancak, milli spor karşılaşmalarında ve milli gelenekler gerektiriyorsa törenlerde ve düğünlerde Bayrak kullanılabilir.

Yabancı ülkelerde ki resmi ve milli binalara Bayrak çekilmesi

Madde 13 – Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan resmi ve milli binalarına Bayrak çekilip indirilmesinde, mahalli geleneklerle milletlerarası tatbikat göz önünde bulundurularak bu Tüzük hükümlerine uyulur.

Hava araçları

Madde 14 – Hava araçlarına Bayrak çekilmez. Sivil hava araçlarına, yön dümeninin her iki yanına boyayla al zemin üzerine Bayraktaki oranlara uygun, beyaz renkte ay yıldız resmolunur.

Tek Bayrak çekilmesi

Madde 15- Birden çok resmi dairenin bulunduğu binaya tek Bayrak çekilir.

Birden çok binaya yerleşmiş resmi dairelerin ayrı binalara Bayrak çekilmesi, dairenin en büyük amirinin takdirine bağlıdır.

Bayrağın yabancı devletlerle birlikte çekilmesi

Madde 16- Milletlerarası toplantılarda, fuarlarda ve yabancı turistlerin konakladığı yerlerde, yabancı devlet bayrakları, ancak bayrakla birlikte çekilebilir. Bu takdirde 12 nci maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanmaz.

Bu durumlarda Bayrak, bina ön yüzüne göre sağdaki ilk direğe çekilir.

Yabancı devlet bayraklarının ebadı, Bayrak ebadından büyük, direkleri Bayrak direğinden yüksek olamaz. Yabancıların karşılıklı olmak şartıyla uyruğunda bulundukları devletin bayrağını konut veya ticaret hanelerine çekmelerinde birinci, ikinci, üçüncü fıkralar hükümleri uygulanır.

İkiden çok yabancı devlet bayrağının Bayrakla birlikte çekilmesi halinde, diğer devletlerin bayrakları Bayrağın soluna alfabetik sıraya göre çekilir.

Yabancı diplomatik misyonlarda yukarıdaki hükümle uygulanmaz.

Konut ve iş yerlerine Bayrak asılması

Madde 17- İşyeri konut vb. özel yerlere, Milli Bayramda, resmi bayramlarda, kurtuluş ve Atatürk’ü anma günlerinde 7 nci maddenin A bendi hükümlerine bağlı olmaksızın Bayrak asılabilir.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

BAYRAĞIN KONULABİLECEĞİ VE ÖRTÜLEBİLECEĞİ YERLER

Bayrak Konulacak Makam Odaları
Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Cumhurbaşkanlığı Konseyi Üyeleri, Başbakan, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay Başkanları, Bakanlar, Yükseköğretim Kurulu Başkanı, Sayıştay Başkanı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Danıştay Başsavcısı, Yargıtay ve Danıştay başkan vekilleri ve daire başkanları, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Yüksek Seçim Kurulu Başkanı, Sayıştay daire başkanları, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Devlet Denetleme Kurulu Başkanı, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı, üniversite rektörleri, müsteşarlar, valiler, büyükelçiler, Yüksek Denetleme Kurulu Başkanı, müsteşar yardımcıları, genel müdürler ve bu düzeydeki başkanlıklar, bölge idare mahkemesi başkanları, Cumhuriyet savcıları, adalet komisyonu başkanları, fakülte dekanları, kaymakamlar, başkonsoloslar, bucak müdürleri, belediye başkanları, bölge başmüdürleri ve bölge müdürleriyle bakanlıkların il kuruluşlarının başında bulunanların ve resmi hastane baştabiplerinin makam odalarına Bayrak konur.

Türk Silahlı Kuvvetlerinde Bayrak konulacak birlik, karargâh, kurum, komutan ve amir odaları aşağıda gösterilmiştir:

Tabur komutanları ve daha üst birlik komutanlarıyla komutan yardımcıları (yüzer birlikler hariç olmak üzere deniz ve havada eşiti).

Yüksek Askeri Şura üyeleri,

Genelkurmay İkinci Başkanı,

Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarı ve müsteşar yardımcıları,

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri ve Yardımcısı,

Harp Akademileri Komutanı ve Yardımcısı, Kuvvet Harp Akademileri komutanları, Milli Güvenlik ve Silahlı Kuvvetler Akademisi Komutanı,

Okul komutanları ve yardımcıları,

Kurmay başkanları, kurmay yar-başkanları ve erkan başkanları,

Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, Kuvvet Komutanları ve Jandarma Genel Komutanlığı karargâhlarındaki başkan ve daire başkanları,

Gülhane Askeri Tıp Akademisi Komutanı,

Yukarıda sayılanlar dışında, birlik ve kurumlara komuta etmeyen, karargâhlarda görevli general ve amiraller,

General ve amiral kadrolarında görev yapan subaylar,

Askeri Yargıtay Başkanı, İkinci Başkanı, Başsavcısı, daire başkanlarıyla Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanı, başsavcısı ve daire başkanları,

Askeri hastane baştabipleri,

Askerlik daire ve şube başkanları,

Askeri savcılar ve askeri mahkeme kıdemli hâkimleri,

Emniyet teşkilatında Bayrak konulacak makam odaları aşağıda gösterilmiştir.

Emniyet Genel Müdürü,

Polis Akademisi Başkanı,

İl Emniyet Müdürü,

Polis Koleji ve Polis Okulu Müdürleri,

Bayrak, tepesinde ay yıldız bulunan direğe çekili bulunur, makam masasının sağ gerisinde uygun bir yere konur. Büyüklüğünün odanın büyüklüğüne uygun olmasına ve uçlarının yerden en az 25 santimetre yukarıda bulunmasına itina gösterilir.

Bayrak çekilecek binek taşıtları

Madde 19- Cumhurbaşkanının, illerinde valilerin, görevli bulundukları dış ülkelerde büyükelçilerin binek taşıtlarına, tepesinde ay yıldız bulunan kromajlı küçük direklere Bayrak çekilir.

TÜZÜKLER, AĞUSTOS 1993

Kaymakamların binek taşıtlarına, Milli ve resmi bayram günlerinde ve hudut görüşmelerinde Bayrak çekilir.

Cumhurbaşkanının bulunduğu kortejde, sıfatı ne olursa olsun, kimsenin binek taşıtına Bayrak veya fors çekilemez.

Bayrak konulacak diğer yerler

Atatürk köşelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi toplantı salonunda başkanlık divanının sağına ve soluna, Bakanlar Kurulu toplantı salonunda Başbakanın oturduğu yerin sağ arkasına, Anayasa Mahkemesi toplantı salonuna, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay genel kurulları ve Danıştay İdari İşler Kurulu salonlarına, Uyuşmazlık Mahkemesi toplantı salonuna, bakanlıkların, Yüksek Öğretim Kurulu ve yüksek öğretim kurumlarının ve valiliklerin toplantı, brifing, şeref salonlarıyla duruşma salonlarına Bayrak konur.

Türk Silahlı Kuvvetlerinde hudut protokol odalarıyla aşağıda belirtilen birlik, karargah ne kurumların toplantı, brifing ve şeref salonlarına Bayrak konur:

Tugay ve daha üst komutanlıklar ( deniz ve havada eşiti),

Yüksek Askeri Şura,

Milli Savunma Bakanlığı,

Milli Güvenlik Kurulu,

Harp Akademileri Komutanlığı,

Okul Komutanlıkları,

Gülhane Askeri Tıp Akademisi Komutanlığı,

800 yataklı askeri hastaneler.

Bayrak örtülebilecek yerler

Bayrak, açılış törenlerinde Atatürk heykellerine, yemin törenlerinde masalara örtülebilir.

Cumhurbaşkanlığı yapmış kişilerin, şehitlerin, Türk Silahlı Kuvvetlerinin sivil personel dışındaki mensuplarının, bunların emeklilerinin, 18 inci madde hükmüne göre makam odalarında Bayrak bulunan kamu görevlilerinin, bu görevleri daha önce yapmış olanlarla aşağıda yazılı kimselerin cenaze törenlerinde tabutlarına Bayrak örtülebilir:

Milletvekilleri ve milletvekilliği yapmış olanlar,

Temsilciler Meclisi, Danışma Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu üyeliği yapmış olanlar,

Milli Birlik Komitesi üyeliği yapmış olanlar,

Gaziler,

Yüksek yargı organları üyeleri ve emeklileri,

Sayıştay üyeleri ve emeklileri,

Hâkim ve savcılarla emeklileri,

Yüksek öğretim kurumları öğretim üyeleri ve emeklileri,

Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yüksek Kurul üyeleriyle bu görevi yapmış olanlar,

Devlet sanatçıları,

Devlet madalyası sahipleri,

Kızılay, Türk Hava Kurumu genel başkanları ve bu görevi yapmış olanlar,

Emniyet mensupları ve emeklileri,

Dünya, Olimpiyat ve Avrupa şampiyonluğu kazanmış olmaları dolayısıyla 2913 sayılı Kanuna göre aylık bağlanmış sporcular,

Resmi okul müdürleri,

Basın şeref kartı sahipleri,

R. İşçi ve işveren sendikaları konfederasyon başkanları ve bu görevi yapmış olanlar,

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının en üst kuruluşunun başkanları ve bu görevi yapmış olanlar,

Bilimsel, sanatsal, Kültürel, sportif ve sosyal alanlarda üstün hizmet verdiği mülki amirlerince kabul edilen diğer Türk vatandaşları.

Ancak, Devlet aleyhine veya yüz kızartıcı mahiyette bir suç işlemekten hüküm giymiş olanların tabutlarına, affedilmiş olsalar bile, Bayrak örtülemez.

BEŞİNCİ BÖLÜM

BAYRAK TÖRENİ, BAYRAĞA SAYGI VE YASAKLAR

Bayrak Töreni

Bayrak, aşağıda yazılı törenle çekilir ve indirilir:

Türk Silahlı Kuvvetlerindeki Bayrak törenlerinde, bir subay ve astsubay komutasında tüfekli bir kıta, Bayrağın çekileceği veya çekili bulunduğu direğin karşısında veya yakınında, bando veya boru yahut silistre çalacak askerlerle birlikte cephe alır. Gereğine göre, bir veya iki er, Bayrağın direğe çekiliş veya indirilişi için hazır bulunur ve çekilmesinden sonra veya indirilmesinden önce Bayrağı selamlar. Bando istiklal Marşını, boru veya silistre saygı marşını çalmaya başladığı anda, subay veya astsubay elle, kıta tüfekle selam durur. Bu durum, Bayrak çekilinceye veya indirilinceye kadar sürer.

Küçük savaş gemileriyle yardımcı gemilerde Bayrak, silistre çalınarak çekilir ve indirilir. Bu törende asker çıkarılmaz. Küçük askeri birliklerin bulunduğu yerlerde ise, Bayrak, bir kıta tarafından selamlanarak çekilir ve indirilir.

Emrinde polis, jandarma gibi üniformalı kuvvet bulunan dairelerde ve bu kuvvetlerin bulundukları karakollarda, tören, Türk Silahlı Kuvvetlerindeki gibi yapılır.

Emrinde üniformalı kuvvet bulunmayan kurumlardaki ve yabancı ülkelerde bulunan resmi ve millî binalardaki törenlerde, Bayrağı çeken veya indiren kimse, başı açık olarak bulunur, çektikten sonra veya indirmeden önce Bayrağı selamlar.

Okullardaki Bayrak töreni, ( C) bendinde yazılı olduğu gibi yapılır. Öğrenciler törene saygı durumu alarak katılırlar, su sırada, varsa, bando eşliğinde, yoksa, boru veya komutla İstiklal Marşı söylenir.

Türk bandıralı ticaret gemilerinde tören, üç kişilik bir mürettebat çıkarılmak ve üniformalı olup olmadıklarına göre, (B) ve (C) bentlerinde, küçük araçlarda ise, (C) bendinde yazılı esaslara göre yapılır.

Özel yerlerde ve konutlarda tören, Bayrağı çekecek ve indirecek kimsenin, üniformalı olup olmadığına göre, Bayrağı selamlaması suretiyle yapılır.

Bayrağa saygı

Madde 23-Bayrak, çabuk, çabuk çekilir ve yavaş, yavaş indirilir.

Bayrak çekilmeden önce veya indirildikten sonra özel bir saygıyla taşınır.

Türk silahlı kuvvetlerine ait gemilere girip çıkanlar, direkte bulunan Bayrağı yüzlerini dönerek selamlarlar.

Bayrağın yarıya çekilmesi

Madde 24-Bayrak, 10 Kasımda Türkiye'de ve Türkiye Cumhuriyetinin dış temsilciliklerinde, resmi ve milli binalarında yarıya çekilir.

Bayrağın yarıya çekileceği diğer haller ve zamanlar Dışişleri Bakanlığının görüşü alınarak Başbakanlıkça tespit ve ilan edilir.

Bu hallerde Bayrak, önce tepeye kadar çekilir, sonra yarıya indirilir.

Sürekli Bayrak çekilen yerlerde de, Bayrak yavaş, yavaş yarıya indirilir.

TBMM binasının önündeki Bayrak hiçbir zaman, Anıtkabirdeki Bayrak 10 Kasım dışında yarıya indirilemez.

Bayrak çekilmeyecek ve konulmayacak yerler

Madde25-Yıkık, terkedilmiş, yapımı tamamlanmamış binalara, mutfak, tavla vb. yerlere, liman, göl ve nehirlerde çalışan 18 tonilatodan küçük yat ve salapuryalara, çamur, çöp dubası vb. teknelere, 19 uncu maddede belirtilen binek taşıtları dışındaki kara taşıtlarına Bayrak çekilemez ve konulamaz.

Yasaklar

Madde 26-Bayrak, yırtık, sökük, yamalı, delik, kirli, soluk, buruşuk olarak veya taşıdığı manevi değeri zedeleyecek biçimde kullanılamaz; 21 inci madde hükümleri dışında, ne maksatla olursa olsun, örtü olarak serilemez; oturulan veya ayakla basılan yerlere konulamaz; elbise ve üniforma olarak giyilemez. Bu yerlere, masalara, kürsülere vb. eşya üzerine Bayrağın şekli yapılamaz.

Hiç bir siyasi parti, kuruluş, dernek, vakıf tarafından amblem, flama, sembol ve benzerlerinin ön ve arka yüzünde, Bayrak , esas ve fon olarak kullanılamaz.

Bayrağa sözle, yazıyla veya hareketle veya herhangi bir şekilde hakaret edilemez, saygısızlıkta bulunulamaz. Bayrak yırtılamaz, yakılamaz, yere atılamaz, gerekli itina gösterilmeden kullanılamaz.


ALTINCI BÖLÜM

Özel Bayraklar

Madde 27-Tanıtıcı bayraklar dışındaki özel bayraklar al zemin üzerine ay yıldız resmolunarak yapılır. Özel bayraklarla tanıtıcı bayrak aşağıda gösterilmiştir.

Cumhurbaşkanlığı forsu,

Flandra,

Sembolik bayraklar,

Özel işaretli bayraklar,

Kare bayraklar,

Gidon bayraklar,

Eksiz bayraklar,

Flamalar,

Tanıtıcı bayraklar,

Cumhurbaşkanlığı forsu
Madde 28-Cumhurbaşkanlığı forsu, ekte gösterilen ölçülere uygun olarak yapılır. Forsun sol üst köşesinde yer alan güneş ve yıldızlar sarı renktedir. Cumhurbaşkanının ikametgâhında, ziyareti süresince bulunduğu yerde, bayrak direğine çekilir, gece ve gündüz çekili kalır, makam odasında çalışma masasının sol gerisine konur, içinde bulunduğu arabanın sol önünde, tepesinde ay yıldız bulunan kromajlı direğe çekilir.

Flandra
Madde 29-Flandra, boyu eninin 18 katı olan bayraktır. Bu bayraklar, savaş gemileriyle yardımcı gemilerde, tanıtma işareti olmak üzere, yalnız denizde kullanılır.

Sembolik bayraklar
Madde 30-Sembolik bayraklar, küçültülerek kumaş veya başka maddeler üzerine yapılan bayraklardır.

Özel işaretli bayraklar
Madde 31-Özel işaretli bayraklardan;

Kare bayraklar, eni boyuna eşit olarak,

Gidon bayraklar, boyu eninin bir buçuk katı olan Bayrağın, uçum yönünde eklenen ve kenarları Bayrak enine eşit olan karenin köşegenlerinin kesiştiği noktayla uçum kenarının iki ucu arasında kalan üçgenin oyulmasıyla

Eksiz bayraklar, eni bir metre, boyu üç metre olan bayrağa yüksekliği bir metre olan ikizkenar üçgen eklenmesiyle,

yapılır.

Flamalar
Madde 32-Flamalar, boyu eninin bir buçuk katı olan ve uçum yönünde birleşen kenarları birbirine eşit bulunan üçgen şeklindeki bayraklardır.

Tanıtıcı bayraklar
Madde 33-Tanıtıcı bayraklar, boyu eninin bir buçuk katı olan ve üzerlerine, resmi ya da özel kurum ve kuruluşların tescil edilmiş amblemleri resmolunan bayraklardır.

Özel bayrakların kullanılmasına dair diğer esaslar
Madde 34-Sembolik bayraklar, özel işaretli bayraklar ve flamalar millî ve resmi bayramlarda, kurtuluş ve Atatürk’ü anma günlerinde, yabancı devlet büyüklerinin Ülkemize yapacakları ziyaretlerde kullanılır.

Sembolik bayraklar, ayrıca, okulların süslenmesinde kullanılabileceği gibi, birinci fıkrada sayılan günlerde, temel atma ve açılış törenleri, Devlet büyüklerinin yapacakları Yurt gezileri vb. durumlarda, tabiî renkte veya kırmızı beyaz renklere boyanmış yahut ucuna bayrak uzunluğunda kırmızı beyaz kurdele ve şeritler bağlanmış çubuklara takılarak elde taşınabilir; iplere tek, tek veya dizi halinde takılarak veya doğrudan sarkıtılarak donanma amacıyla kullanılabilir.

Sembolik bayrakların bu durumlar dışında kullanılması, mahallî mülkî amirinin müsaadesine bağlıdır.

Tanıtıcı bayraklar, sadece, ait oldukları kurum ve kuruluşların binaları önüne çekilebilir, bunların düzenledikleri tören ve toplantılarda kullanılabilir. Ayrıca, bunların üst görevlilerinin makam odalarında, çalışma masalarının sol gerisine konulabilir. Bu bayrakların çekildiği direklerin tepesine ay yıldız konulamaz.

Türkiye Kızılay Derneğinin tanıtıcı bayrağı, sağlık kuruluşlarının direklerine çekilebilir.

Bayrağın tanıtıcı bayraklarla birlikte çekilmesi
Madde 35-Tanıtıcı bayrak çeken kuruluşlarda en az iki direk bulunur. Bina ön yüzüne göre sağdaki direğe Bayrak, soldaki direğe tanıtıcı bayrak çekilir.

Bu durumlarda, tanıtıcı bayrakların ebadı Bayrak ebadından büyük, direkleri Bayrak direğinden yüksek olamaz.

Bu gibi yerlere, ancak, Millî Bayram, genel tatil, hafta tatili, kurtuluş ve Atatürk’ü anma günlerinde Bayrak çekilebilir.

Üç direk bulunan yerlerde Bayrak, ortadaki direğe, üçten çok direk varsa bina ön yüzüne göre sağdaki direğe çekilir.

Bu direklerin hepsine Bayrak çekilmesi halinde, bayrakların ebadı eşit olmalıdır.


TÜZÜKLER, KASIM 1995

YEDİNCİ BÖLÜM

Tescil ve Müsaade İşlemleri

Tescile yetkili makamlar

Madde 36-Tanıtıcı bayraklar ve forslar şekil, ölçü, renk vb. özellikleri yönünden incelenip tescil edilmedikçe kullanılamaz.

Tescile;

Türk Silahlı Kuvvetlerine ait olanlar için, Genelkurmay Başkanlığı,

Eğitim kurumları, spor kulüpleri, izci ve yavrukurt kuruluşları vb. kuruluşlara ait olanlar için, Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı,

Bunlar dışında kalanlar için, İçişleri Bakanlığı, yetkilidir.

Türk Silahlı Kuvvetlerine ait olanlar dışında kalan tanıtıcı bayrakların tescil ve müsaade işlemlerinin nasıl yapılacağı ilgili bakanlıklar ve kuruluşların görüşleri alınarak İçişleri ve Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlıklarınca yürürlüğe konulacak yönetmeliklerde gösterilir.

1615 sayılı Gümrük Kanununun 163 üncü maddesinde yer alan gümrük bayrağı bu madde hükümlerinin dışındadır.


SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Donanma maksatlı süsler
Madde 37-Donanma maksadıyla yapılan çeşitli renk ve şekildeki süsler, bu Tüzük hükümlerine bağlı değildir.

Eskimiş bayrakların yok edilmesi
Madde 38-Eskimiş, solmuş, yırtılmış ve kullanılmayacak duruma gelmiş bayraklar, yok edilmek üzere Sümerbank kuruluşlarına teslim edilir.

Kanuna ve Tüzüğe aykırı fiillerin önlenmesi
Madde 39-Türk Bayrağı Kanununa ve bu Tüzüğe aykırı filler, yetkili makamlarca derhal önlenir.

Yürürlük
Madde 40-22/9/1983 günlü ve 2893 sayılı Türk Bayrağı Kanununun 2,3,6 ve 9 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmış ve Danıştay’ca incelenmiş olan bu Tüzük hükümleri Resmî Gazetede yayımı gününde yürürlüğe girer.

Yürütme
Madde 41-Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

25/1/1985 TARİHLİ VE 85/9034 SAYILI ANA TÜZÜĞE İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER:

17/7/1995 tarihli ve 95/7075 sayılı Tüzüğün geçici maddesi:

Geçici Madde - Mevcut bayrakların kullanımlarına eskiyinceye kadar devam olunabilir.



Bölgeler ve Şehirler Bölgeler ve Şehirler
Nedir - Ne demek - Hakkında Bilgi - Kısaca